Trong dịp Tết Nguyên đán, thói quen sinh hoạt, ăn uống và đi lại của người dân có nhiều thay đổi, làm gia tăng nguy cơ phát sinh các vấn đề về sức khỏe. Vì vậy, việc chuẩn bị một tủ thuốc gia đình với các loại thuốc không kê đơn và vật dụng y tế thiết yếu sẽ giúp người dân chủ động xử trí ban đầu các tình huống thường gặp, góp phần bảo đảm một cái Tết an toàn, trọn vẹn cho cả gia đình.
TS Đinh Đức Thành – Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
Theo TS Đinh Đức Thành – Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, một số loại thuốc cần thiết nên được chuẩn bị sẵn trong tủ thuốc gia đình trong dịp Tết như sau:
Thuốc tiêu hóa
Các thuốc chống co thắt cơ trơn như alverin citrate, drotaverine, mebeverine giúp giảm đau bụng, đầy hơi, khó tiêu; Domperidone có thể được sử dụng để giảm buồn nôn, nôn; Than hoạt tính có tác dụng hấp thu độc tố trong một số trường hợp ngộ độc thực phẩm hoặc hóa chất.
Loperamid, smecta có thể giúp cầm tiêu chảy nhanh trong một số trường hợp. Tuy nhiên cần lưu ý tiêu chảy là cơ chế phòng vệ của cơ thể giúp đào thải độc tố ra khỏi đường ruột, vì vậy việc sử dụng ngay các thuốc cầm tiêu chảy do nguyên nhân ngộ độc là không khuyến cáo; không sử dụng loperamid cho trẻ nhỏ, người sốt cao, tiêu chảy có máu hoặc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm. Berberin có tác dụng hỗ trợ điều trị tiêu chảy do kiết lỵ.
Oresol là dung dịch cần thiết để bù nước và điện giải khi bị tiêu chảy kéo dài.
Các thuốc antacid như nhôm hydroxit, magie hydroxit có thể giúp trung hòa acid dạ dày, giảm nhanh các triệu chứng ợ nóng, rát, đầy hơi. Ngoài ra, simethicone, papain có thể hỗ trợ dạ dày tiêu hóa những bữa ăn giàu chất béo.
Bên cạnh đó, có thể chuẩn bị các thuốc hỗ trợ chức năng gan trong dịp Tết khi việc sử dụng rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ gia tăng.
Thuốc hạ sốt – giảm đau
Paracetamol là thuốc thông dụng, thường được dùng để hạ sốt và giảm đau. Một số thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, diclofenac, acid mefenamic… có tác dụng giảm đau, kháng viêm trong các trường hợp đau lưng, đau răng. Tuy nhiên, nhóm thuốc này chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn, cần thận trọng ở người có tiền sử dị ứng thuốc, bệnh tim mạch, viêm loét dạ dày – tá tràng, suy gan, suy thận.
Hình minh họa: Trong dịp Tết, các gia đình nên chuẩn bị sẵn thuốc chứa hoạt chất paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt thông dụng
Thuốc cảm cúm
Thời tiết thay đổi, thức khuya, di chuyển nhiều, mệt mỏi dễ làm suy giảm sức đề kháng, dễ dẫn đến cảm cúm, cảm lạnh. Gia đình nên chuẩn bị một số loại thuốc cảm cúm tổng hợp, thuốc điều trị sổ mũi, nghẹt mũi, dung dịch xịt hoặc nhỏ mũi và nước muối sinh lý.
Thuốc ho – đau họng
Các triệu chứng ho, đau rát họng thường xuất hiện trong những ngày lạnh cần chuẩn bị thuốc giảm ho, long đờm, viên ngậm ho, sát khuẩn họng.
Một số thuốc ho không cần kê đơn thông dụng có thể kể đến như: mật ong, tinh dầu bạc hà, một số thuốc ho chiết xuất thảo dược vừa có tác dụng trị ho, sát khuẩn đường hô hấp và có thể sử dụng cho trẻ em tùy thuộc vào từng loại, từng thành phần.
Dextromethorphan có hiệu quả trong điều trị ho khan, tuy nhiên chỉ nên dùng cho trẻ từ 12 tuổi trở lên (đối với dạng viên) và 2 tuổi trở lên (đối với dạng siro), không dùng đồng thời với rượu bia hoặc các thuốc ức chế thần kinh trung ương.
Thuốc chống dị ứng
Trong những ngày Tết, bạn có thể bị dị ứng thức ăn, dị ứng thời tiết hay bị côn trùng đốt. Vì vậy, bạn có thể chuẩn bị trước thuốc kháng histamin. Nhóm thuốc này có tác dụng điều trị các triệu chứng dị ứng như ngứa, mày đay, viêm mũi dị ứng. Các thuốc kháng histamin thế hệ mới như fexofenadine, loratadin hay cetirizin sẽ cho tác dụng kéo dài và ít gây buồn ngủ hơn so với các thuốc thế hệ cũ như chlopheniramine, alimemazine.
Các loại thuốc cho người có bệnh nền
Gia đình có người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền, mắc bệnh mạn tính cần chuẩn bị đầy đủ thuốc theo đơn của bác sĩ như thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, rối loạn mỡ máu… và sử dụng đúng liều, đúng thời gian.
Cán bộ Khoa Dược – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ phát thuốc cho người bệnh được ra viện trước kỳ nghỉ Tết
Một số thiết bị y tế cần thiết
Bên cạnh các loại thuốc, trong tủ thuốc gia đình nên chuẩn bị sẵn một số thiết bị y tế cần thiết như: nhiệt kế, máy đo huyết áp; dung dịch sát trùng, bông, băng, gạc sơ cứu vết thương; thuốc bôi bỏng; cao dán, miếng dán giảm đau, gel xoa bóp…
Một số lưu ý khi chuẩn bị, bảo quản và sử dụng thuốc trong dịp Tết
Theo TS Đinh Đức Thành, để đảm bảo chất lượng và hiệu quả sử dụng, khi chuẩn bị tủ thuốc gia đình trong dịp Tết, người dân cần chú ý một số nguyên tắc sau:
Nguyên tắc chuẩn bị tủ thuốc gia đình
Đặc biệt, việc sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng hướng dẫn để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Khi các triệu chứng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Người dân nếu gặp các vấn đề về sức khỏe cần đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xử lý kịp thời.
Người dân có thể liên hệ Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800888989 để được các chuyên gia của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trực tiếp tư vấn.
TS Đinh Đức Thành
