Tết Nguyên đán là thời điểm các gia đình tăng cường mua sắm, tích trữ và chế biến thực phẩm để phục vụ nhu cầu ăn uống, sum họp. Tuy nhiên, việc chế biến nhiều, lưu trữ thực phẩm lâu dài nếu không đúng cách dễ dẫn đến mất cân đối dinh dưỡng và gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Dưới đây là những tư vấn chuyên môn từ TS. Nguyễn Thị Lan Hương – Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để giúp người dân bảo quản thực phẩm an toàn, đảm bảo dinh dưỡng, sẵn sàng đón một cái Tết an toàn, lành mạnh.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Hương tư vấn cho người bệnh.
Nguy cơ tiềm ẩn từ thói quen bảo quản thực phẩm sai cách
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Hương, phần lớn các trường hợp rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm trong và sau dịp Tết đều xuất phát từ sự chủ quan trong khâu bảo quản và sử dụng thực phẩm.
Những thói quen phổ biến như để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu, hâm đi hâm lại nhiều lần hoặc cố sử dụng thực phẩm đã có dấu hiệu biến chất chính là yếu tố làm mất cân bằng dinh dưỡng và tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển. Do đó, việc bảo quản thực phẩm an toàn cần đi đôi với chế độ ăn hợp lý.
7 Nguyên tắc vàng đảm bảo an toàn thực phẩm và dinh dưỡng trong dịp Tết
-
Lựa chọn thực phẩm an toàn và đa dạng
Nguồn gốc: Ưu tiên mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Cân đối nhóm chất: Kết hợp hài hòa giữa tinh bột, đạm, chất béo, rau xanh và trái cây.
Tăng cường chất xơ: Chú trọng lựa chọn rau xanh, củ quả, trái cây tươi để bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể
Lựa chọn thực phẩm tươi ngon, có nguồn gốc rõ ràng đảm bảo an toàn sức khỏe cho cả gia đình (Ảnh minh họa)
-
Phân loại và bảo quản đúng cách
- Nguyên tắc chung: Phân loại riêng biệt thực phẩm sống và chín, bảo quản trong hộp kín để tránh nhiễm khuẩn chéo.
- Thực phẩm tươi sống: Thịt, cá, hải sản cần được bảo quản trong ngăn đá.
- Thực phẩm đã nấu chín: Nên bảo quản trong ngăn mát và chỉ sử dụng trong vòng 24–48 giờ.
- Lưu ý: Không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ
Thực phẩm cần được phân loại khi bảo quản trong tủ lạnh (Ảnh minh họa)
-
Lưu ý với các món ăn truyền thống
- Bánh chưng, bánh tét: Bảo quản nơi khô ráo. Khi ăn nên kèm rau xanh, dưa muối với lượng vừa phải để giảm cảm giác ngấy và cân bằng vị giác.
- Giò, chả, thịt đông: Cần bọc kín và bảo quản trong tủ lạnh. Hạn chế ăn quá nhiều trong một bữa để kiểm soát lượng chất béo và muối nạp vào cơ thể.
- Dưa muối, nem chua: Sử dụng có chừng mực, tránh lạm dụng vì các món này thường có hàm lượng muối cao.
Bánh chưng sau khi hút chân không có thể để được khoảng 5 – 10 ngày ở nhiệt độ thường và 20 ngày trong tủ lạnh (Ảnh minh họa)
-
Rã đông và hâm nóng an toàn
- Rã đông: Nên rã đông trong ngăn mát tủ lạnh hoặc lò vi sóng. Tuyệt đối không rã đông ở nhiệt độ phòng.
- Không cấp đông lại: Thực phẩm đã rã đông không nên cấp đông lại.
- Hâm nóng: Khi sử dụng lại thức ăn cũ, cần đun sôi kỹ để đảm bảo an toàn vệ sinh.
-
Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối
- Cách ăn uống: Không nên ăn quá no; hãy chia nhỏ bữa ăn, ăn chậm và nhai kỹ.
- Chế biến: Hạn chế các món chiên rán, nhiều dầu mỡ; ưu tiên món luộc, hấp, canh thanh mát.
- Đồ uống: Uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế rượu, bia và nước ngọt có gas.
- Đối tượng đặc biệt: Người cao tuổi, người có bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu…) cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ.
-
Giữ gìn vệ sinh trong chế biến
- Rửa tay sạch bằng xà phòng trước, sau khi chế biến và trước khi ăn.
- Sử dụng dao, thớt riêng cho thực phẩm sống và chín.
- Giữ khu vực bếp luôn sạch sẽ, khô ráo, tránh côn trùng xâm nhập
-
Nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc thực phẩm
- Dấu hiệu thực phẩm hỏng: Thay đổi màu sắc, có mùi lạ.
- Triệu chứng ngộ độc: Đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, mệt mỏi…
- Xử trí: Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần ngừng sử dụng thực phẩm đó ngay và đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.
Các biểu hiện khi bị ngộ độc thực phẩm (Ảnh minh họa)
Thông điệp từ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
Bảo quản thực phẩm an toàn kết hợp với chế độ ăn cân đối là chìa khóa giúp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe gia đình. Mỗi gia đình hãy chủ động lựa chọn thực phẩm sạch, bảo quản đúng cách, ăn uống điều độ để đón một cái Tết an toàn – lành mạnh – trọn vẹn.
Mọi thắc mắc về dinh dưỡng hoặc cần hướng dẫn bảo quản thực phẩm, người dân vui lòng liên hệ:
Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế: 0210.6254.113
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800888989 để được các chuyên gia của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trực tiếp tư vấn.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Hương
