Tết Nguyên đán là dịp sum họp gia đình, quây quần bên những bữa ăn thịnh soạn với nhiều món ngon hấp dẫn. Tuy nhiên, việc ăn uống thất thường, thay đổi sinh hoạt và lạm dụng rượu bia trong những ngày Tết cũng khiến nguy cơ rối loạn tiêu hóa gia tăng, gây không ít khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe. Vậy đâu là nguyên nhân và làm thế nào để phòng tránh tình trạng này?
Ảnh minh họa: Rối loạn tiêu hoá
Rối loạn tiêu hóa ngày Tết là gì?
Rối loạn tiêu hóa ngày Tết là tình trạng hệ tiêu hóa bị mất cân bằng, ảnh hưởng đến dạ dày, ruột và đại tràng trong dịp Tết kéo dài. Các triệu chứng thường gặp gồm:
- Đầy bụng, khó tiêu
- Buồn nôn, nôn
- Tiêu chảy hoặc táo bón
- Đau bụng âm ỉ hoặc quặn thắt
- Ợ hơi, trào ngược dạ dày
Dù không phải bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài, rối loạn tiêu hóa có thể gây mệt mỏi, suy nhược và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sinh hoạt trong những ngày Tết.
Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa trong dịp Tết
Chế độ ăn uống thiếu khoa học:
Các món ăn ngày Tết thường giàu đạm, chất béo và đường (thịt các loại, bánh chưng, bánh kẹo…), trong khi lại thiếu rau xanh và trái cây, khiến hệ tiêu hóa dễ bị quá tải. Việc ăn quá no, ăn không đúng bữa cũng làm chậm quá trình tiêu hóa, gây đầy hơi, khó tiêu và táo bón.
Lạm dụng rượu bia, nước có gas:
Rượu bia kích thích niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ viêm loét và trào ngược dạ dày – thực quản. Đồ uống có gas gây đầy bụng, chướng hơi, khó chịu.
Thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh:
Ăn đồ ăn ôi thiu, bảo quản không đúng cách hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần có thể dẫn đến tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm.
Ít vận động, sinh hoạt đảo lộn:
Lối sống ít vận động, thường xuyên thức khuya, ăn uống không theo giờ giấc cố định trong những ngày Tết khiến nhu động ruột giảm, dễ gây rối loạn tiêu hóa.
Cách xử trí khi bị rối loạn tiêu hóa
Theo BSNT Trần Văn Sơn – Khoa Nội Hô hấp – Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa mức độ nhẹ như đầy bụng, khó tiêu, đau bụng âm ỉ, người dân có thể áp dụng một số biện pháp sau:
- Uống nước ấm để giúp làm dịu niêm mạc dạ dày, hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
- Ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, rau xanh, sữa chua; hạn chế các món nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng.
- Có thể bổ sung men vi sinh hoặc men tiêu hóa theo hướng dẫn của nhân viên y tế nhằm cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột.
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng, lo âu để giúp hệ tiêu hóa hồi phục tốt hơn.
BSNT Trần Văn Sơn lưu ý, nếu các triệu chứng không cải thiện sau 1–2 ngày, hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường như sốt cao, đau bụng dữ dội, nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, dấu hiệu mất nước… người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Hình ảnh BSNT Trần Văn Sơn thăm khám cho người bệnh
Cách phòng tránh rối loạn tiêu hóa ngày Tết
Để phòng tránh rối loạn tiêu hóa ngày Tết, BSNT Trần Văn Sơn khuyến cáo người dân lưu ý:
Tăng cường rau xanh, trái cây tươi: Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất, giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch. Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng, mỗi người nên tiêu thụ khoảng 480–560g rau quả/ngày, trong đó rau chiếm 240–320g và trái cây chín khoảng 240g.
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ: Các món chiên rán, nhiều chất béo dễ gây đầy bụng, khó tiêu. Nên ưu tiên các món luộc, hấp, nấu canh.
Không ăn thức ăn để lâu trong tủ lạnh: Thực phẩm bảo quản lạnh không tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Việc sử dụng đồ ăn để lâu hoặc hâm nóng nhiều lần có thể gây rối loạn tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm.
Ăn chín, uống sôi: Hạn chế các món chưa nấu chín như tiết canh, thịt tái, nem chua, gỏi, hải sản sống… để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
Không lạm dụng chất kích thích: Rượu bia, cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas… có thể làm nặng thêm các bệnh lý dạ dày – ruột, đặc biệt với người có tiền sử viêm loét dạ dày, trào ngược hay hội chứng ruột kích thích.
Duy trì sinh hoạt điều độ
Cố gắng ăn uống đúng giờ, không bỏ bữa, hạn chế thức khuya để giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Khi gặp các dấu hiệu bất thường về sức khỏe như: tiêu chảy kéo dài trên 2 ngày, đau bụng dữ dội, nôn liên tục, sốt cao, mất nước, đi ngoài ra máu hoặc phân đen… người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị, tránh tự mua thuốc uống tại nhà.
Hoặc liên hệ Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi) 1800 888 989 để được các chuyên gia đầu ngành của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Tác giả: BSNT Hà Ngọc Thủy
Cộng sự: Thu Hằng
