Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn là những triệu chứng nhiều người từng gặp trong cuộc sống. Tuy nhiên, nếu các biểu hiện này kéo dài, xuất hiện thường xuyên hoặc kèm theo những bất thường về thị lực, vận động hay ý thức, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan. Trong một số trường hợp, đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo của u não – bệnh lý thần kinh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Theo các bác sĩ chuyên khoa Thần kinh, không phải tất cả các trường hợp đau đầu đều là u não. Tuy nhiên, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chủ động thăm khám có ý nghĩa rất quan trọng, giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.
U não là gì?
U não là tình trạng xuất hiện các tế bào phát triển bất thường trong não hoặc các cấu trúc liên quan đến não. Khối u có thể hình thành từ chính các tế bào của não (u não nguyên phát) hoặc do tế bào ung thư từ cơ quan khác di căn đến não (u não thứ phát).
Dựa vào đặc điểm phát triển, u não được chia thành u lành tính và u ác tính. U lành tính thường phát triển chậm, ít xâm lấn các mô xung quanh nhưng vẫn có thể gây nguy hiểm nếu chèn ép các vùng chức năng quan trọng của não. Trong khi đó, u ác tính có tốc độ phát triển nhanh hơn, có khả năng xâm lấn mô não và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Hiện nay, cùng với sự phát triển của y học hiện đại, nhiều trường hợp u não có thể được phát hiện sớm nhờ các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, từ đó giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Những dấu hiệu cảnh báo u não không nên bỏ qua
Các triệu chứng của u não phụ thuộc vào vị trí, kích thước và tốc độ phát triển của khối u. Ban đầu, bệnh có thể chỉ biểu hiện bằng những dấu hiệu khá mơ hồ nên người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.
Đau đầu kéo dài và ngày càng tăng
Đây là triệu chứng thường gặp nhất ở người mắc u não. Cơn đau đầu có thể xuất hiện âm ỉ, kéo dài nhiều ngày, tăng dần về mức độ và tần suất. Một số trường hợp đau nhiều hơn vào buổi sáng hoặc khi ho, hắt hơi, cúi người. Nếu đau đầu kéo dài và không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc giảm đau thông thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Buồn nôn, nôn không rõ nguyên nhân
Khối u phát triển làm tăng áp lực trong hộp sọ có thể khiến người bệnh buồn nôn hoặc nôn, đặc biệt vào buổi sáng. Triệu chứng này thường không liên quan đến bệnh lý đường tiêu hóa và có thể đi kèm đau đầu hoặc chóng mặt.
Co giật
Ở những người chưa từng có tiền sử động kinh, xuất hiện cơn co giật là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý. Co giật có thể xảy ra ở một phần cơ thể hoặc toàn thân, tùy thuộc vào vị trí của khối u trong não.
Rối loạn thị lực, thính lực, vận động và ngôn ngữ
Người bệnh có thể nhìn mờ, nhìn đôi, giảm thị lực hoặc giảm khả năng nghe. Một số trường hợp xuất hiện yếu hoặc tê bì tay chân, đi lại khó khăn, mất thăng bằng, nói khó hoặc khó diễn đạt.
Suy giảm trí nhớ và thay đổi hành vi
Khi khối u ảnh hưởng đến các vùng chức năng của não, người bệnh có thể giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, thay đổi tính cách, dễ cáu gắt hoặc mất khả năng xử lý công việc thường ngày.
U não được chẩn đoán và điều trị như thế nào?
Khi nghi ngờ u não, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng, đánh giá các triệu chứng thần kinh và chỉ định thực hiện các phương pháp chẩn đoán phù hợp như chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc các xét nghiệm cần thiết khác. Trong một số trường hợp, sinh thiết có thể được thực hiện để xác định chính xác bản chất của khối u.
Tùy từng loại u, vị trí, kích thước cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Các phương pháp điều trị hiện nay có thể bao gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc điều trị nội khoa. Sau điều trị, nhiều người bệnh cần được phục hồi chức năng để cải thiện khả năng vận động, ngôn ngữ và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Không phải đau đầu nào cũng là u não, nhưng đừng chủ quan
Theo BSCKII Phan Thanh Hải – Phó Trưởng khoa Ngoại thần kinh, phần lớn các trường hợp đau đầu trong cộng đồng không phải do u não mà có thể liên quan đến căng thẳng, mất ngủ, đau nửa đầu hoặc các bệnh lý khác. Tuy nhiên, nếu đau đầu kéo dài, ngày càng tăng, kèm theo các triệu chứng như co giật, nôn, yếu tay chân, giảm thị lực hoặc rối loạn ý thức thì cần được thăm khám càng sớm càng tốt.
Người dân không nên tự ý chẩn đoán hoặc điều trị tại nhà, bởi việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể che lấp triệu chứng, làm chậm quá trình phát hiện bệnh và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường
Việc phát hiện sớm u não giúp mở ra nhiều cơ hội điều trị hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng cho người bệnh. Vì vậy, mỗi người cần lắng nghe những thay đổi của cơ thể, không chủ quan với các triệu chứng kéo dài hoặc tiến triển bất thường.
Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như đau đầu kéo dài, co giật, yếu tay chân, giảm thị lực hoặc suy giảm trí nhớ, hãy đến cơ sở y tế có chuyên khoa Thần kinh để được thăm khám và tư vấn kịp thời. Phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng thời điểm là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Người dân khi gặp các vấn đề về sức khỏe cần được tư vấn vui lòng liên hệ:
Khoa Ngoại thần kinh: 0210.6254.067
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800888989 được tư vấn trực tiếp bởi các chuyên gia đầu ngành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: Hồng Vân
