Tăng kali máu là một trong những biến chứng đáng lo ngại ở người bệnh suy thận mạn. Tình trạng này có thể diễn biến âm thầm nhưng khi kali tăng cao có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của tim, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Trường hợp người bệnh nam, 68 tuổi phát hiện kali máu tăng cao, được điều trị kịp thời tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã cho thấy tầm quan trọng của việc theo dõi chức năng thận và kiểm tra điện giải định kỳ.
Kali máu 7,26 mmol/L – mức tăng cần xử trí kịp thời
Người bệnh được tiếp nhận tại Trung tâm Thận – lọc máu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ với chẩn đoán suy thận mạn, chưa đặc hiệu (N18.9). Kết quả xét nghiệm ghi nhận kali máu 7,26 mmol/L, cao hơn đáng kể so với khoảng tham chiếu 3,5–5,0 mmol/L; creatinin máu 241,7 µmol/L và microalbumin niệu >450 mg/L.
BSCKI Nguyễn Thị Viên – Trung tâm Thận – Lọc máu cho biết, ở người bệnh suy thận mạn, chức năng thận suy giảm khiến khả năng đào thải kali bị hạn chế. Với kali máu ở mức 7,26 mmol/L, người bệnh có nguy cơ rối loạn hoạt động điện học của tim, do đó cần được đánh giá, theo dõi điện tâm đồ và điều trị kịp thời.
Sau khi được theo dõi và điều trị theo phác đồ, tình trạng sức khỏe của người bệnh dần ổn định. Người bệnh T.V.T chia sẻ: Tôi xin cảm ơn các bác sĩ, điều dưỡng đã tận tình chăm sóc và điều trị cho tôi trong thời gian qua. Nhờ đó, tôi hiểu hơn về tình trạng bệnh của mình và yên tâm hơn khi trở về nhà. Tôi sẽ thực hiện đúng hướng dẫn, tái khám đầy đủ để kiểm soát bệnh tốt hơn.
Tăng kali máu nguy hiểm như thế nào?
Kali là chất điện giải cần thiết cho hoạt động của cơ, hệ thần kinh và đặc biệt là cơ tim. Khi nồng độ kali trong máu tăng quá cao, sự dẫn truyền điện của tim có thể bị rối loạn, gây bất thường về nhịp tim; trường hợp nặng có thể dẫn đến rung thất, ngừng tim.
Đáng lưu ý, mức độ tăng kali máu không phải lúc nào cũng tương xứng với triệu chứng bên ngoài. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, yếu cơ, tê bì, buồn nôn hoặc hồi hộp; thậm chí không có biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn có nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Vì vậy, người bệnh suy thận mạn cần kiểm tra kali máu theo chỉ định, đặc biệt khi chức năng thận suy giảm hoặc tình trạng bệnh có thay đổi.
Những yếu tố nguy cơ làm tăng kali máu
Suy giảm chức năng thận là nguyên nhân quan trọng khiến kali khó được đào thải khỏi cơ thể. Bên cạnh đó, một số yếu tố có thể góp phần làm kali máu tăng cao như ăn nhiều thực phẩm giàu kali, táo bón kéo dài, lượng nước tiểu giảm, nhiễm toan chuyển hóa, đường huyết tăng cao hoặc sử dụng một số loại thuốc có khả năng làm tăng kali máu.
Đối với người bệnh đang chạy thận nhân tạo, bỏ hoặc rút ngắn buổi lọc máu cũng có thể khiến kali tích tụ trong cơ thể và làm tăng nguy cơ tăng kali máu.
Do đó, kiểm soát kali cần được thực hiện đồng bộ thông qua chế độ ăn phù hợp, sử dụng thuốc đúng chỉ định, tuân thủ lịch lọc máu và theo dõi xét nghiệm định kỳ.
Chủ động kiểm soát kali máu, bảo vệ sức khỏe
Người bệnh suy thận mạn cần xây dựng chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, không tự ý sử dụng thuốc hay thực phẩm bổ sung có chứa kali và cần thông báo cho nhân viên y tế về các loại thuốc đang sử dụng.
Không nên tự ý kiêng hoàn toàn rau, củ, quả có chứa kali khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Chế độ ăn cần được cá thể hóa dựa trên mức kali máu, chức năng thận, lượng nước tiểu, phương pháp điều trị và các bệnh lý đi kèm.
Người bệnh cần tuân thủ tái khám đúng lịch và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Điều này sẽ giúp bác sĩ theo dõi diễn biến chức năng thận, kiểm soát điện giải và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết.
Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường
Qua đây, BSCKI Nguyễn Thị Viên khuyến cáo: người bệnh suy thận mạn cần chủ động theo dõi sức khỏe và thực hiện xét nghiệm theo lịch hẹn, đặc biệt khi có thay đổi về tình trạng bệnh hoặc lượng nước tiểu.
Khi xuất hiện tình trạng yếu cơ nhiều, hồi hộp, tim đập bất thường, khó thở, đau ngực, ngất hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, không nên tự điều trị tại nhà.
Phát hiện sớm – xử trí kịp thời – kiểm soát tốt kali máu là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe tim mạch ở người bệnh suy thận mạn.
Người dân khi gặp các vấn đề về thận vui lòng liên hệ để được các bác sĩ khám, tư vấn điều trị kịp thời:
Trung tâm Thận – Lọc máu: 0210.6254.098
Hoặc liên hệ Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800 888 989 để được tư vấn trực tiếp bởi các chuyên gia Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: BSCKI Nguyễn Thị Viên
Cộng sự: Mai Hoa
