Vẹo ngón chân là một trong những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp nhưng lại dễ bị bỏ qua ở giai đoạn sớm. Không chỉ gây mất thẩm mỹ, tình trạng lệch trục ngón chân – đặc biệt là ngón chân cái – còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động, chức năng của khớp bàn và chất lượng cuộc sống. Thực tế cho thấy, nhiều người bệnh chỉ đến cơ sở y tế khi biến dạng đã tiến triển nặng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, nhận biết sớm dấu hiệu và can thiệp đúng thời điểm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn chức năng bàn chân và hạn chế biến chứng lâu dài.
Đừng chủ quan khi ngón chân cái lệch trục
Ngón chân cái vẹo dần về phía các ngón bên cạnh hay sự xuất hiện của một khối lồi sưng cứng ở cạnh trong bàn chân là những dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý vẹo ngón chân cái. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người bệnh vẫn chủ quan cho rằng đây chỉ là vấn đề thẩm mỹ hoặc do thói quen sinh hoạt, nên chưa chủ động thăm khám kịp thời. Điều này khiến cho tình trạng biến dạng xương tiến triển nặng dần, gây mất cân bằng lực tỳ đè, có thể dẫn đến viêm khớp ngón chân và ảnh hưởng đến khả năng đi lại, sinh hoạt hàng ngày.
Nguyên nhân phổ biến gây vẹo ngón chân:
- Yếu tố di truyền từ gia đình
- Tình trạng bàn chân bẹt bẩm sinh
- Sự suy yếu của hệ thống dây chằng và gân cơ theo thời gian
- Thói quen mang giày cao gót hoặc giày mũi nhọn bó sát thường xuyên
Giải pháp điều trị hiện đại cho bệnh vẹo ngón chân
BSCKII Nguyễn Văn Bảy – Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết: việc lựa chọn phương pháp điều trị tình trạng biến dạng ngón chân, thường là vẹo ngón chân cái cần dựa trên mức độ biến dạng và tình trạng chức năng của từng người bệnh. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể được ưu tiên điều trị bảo tồn bằng các biện pháp như sử dụng giày dép phù hợp, nẹp chỉnh hình kết hợp với các bài tập phục hồi chức năng nhằm hạn chế tiến triển của biến dạng và cải thiện khả năng vận động. Đối với các trường hợp biến dạng nặng, ảnh hưởng đến chức năng đi lại, gây khó khăn trong sinh hoạt hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn, có thể được chỉ định phẫu thuật cắt xương chỉnh trục nhằm đưa ngón chân về vị trí giải phẫu, khôi phục trục bàn chân, cải thiện chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Ca bệnh thực tế tại Bệnh viện
Thời gian qua, nhiều trường hợp người bệnh bị biến dạng ngón chân đã được điều trị hiệu quả tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. Dưới đây là hai ca bệnh điển hình được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, mang lại kết quả phục hồi tích cực cho người bệnh.
Trường hợp thứ nhất là người bệnh nữ 13 tuổi, ở xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội bị vẹo ngoài ngón I bàn chân trái. Gia đình cho biết đã phát hiện ngón chân cái bên trái của người bệnh bị lệch từ lâu, gần đây tình trạng biến dạng rõ hơn khiến việc đi lại gặp khó khăn. Sau khi thăm khám lâm sàng và chụp X-quang, người bệnh được chẩn đoán biến dạng ngón I bàn chân trái vẹo ngoài, hạn chế vận động và được chỉ định phẫu thuật. Các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật chỉnh lại trục xương và cố định bằng đinh Kirschner, giúp bảo tồn tối đa chức năng khớp cho người bệnh. Sau phẫu thuật, người bệnh phục hồi vận động tốt, chức năng bàn chân được cải thiện rõ rệt.
Trường hợp thứ hai là người bệnh 60 tuổi, ở phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ. Người bệnh đến khám trong tình trạng biến dạng vùng bàn chân trái, thường xuyên có cảm giác cộm khi mang giày dép và gặp khó khăn khi đi lại. Qua thăm khám lâm sàng và đánh giá chuyên khoa, người bệnh được chẩn đoán biến dạng khớp bàn đốt I, ngón I, kèm xơ chai ngón 4 bàn chân trái. Tình trạng biến dạng khớp đã làm thay đổi phân bố lực tỳ đè lên bàn chân, dẫn đến hình thành vùng xơ chai, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày và chức năng vận động. Người bệnh được chỉ định phẫu thuật chỉnh hình kết hợp xử trí tổn thương phần mềm. Sau điều trị, tình trạng cộm khi đi lại của người bệnh giảm rõ rệt, chức năng bàn chân được cải thiện tốt, đồng thời hạn chế nguy cơ loét, nhiễm trùng và các biến chứng do tăng áp lực kéo dài lên bàn chân.
Can thiệp sớm – “Chìa khóa” bảo vệ chức năng bàn chân
Theo BSCKII Nguyễn Văn Bảy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm đối với tình trạng vẹo ngón chân cũng như các biến dạng bàn chân có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn chức năng vận động và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh được điều trị kịp thời sẽ cảm nhận được rõ rệt sự cải thiện các triệu chứng đau, khó chịu; bảo tồn tối đa chức năng vận động của bàn chân và các khớp; hạn chế tiến triển của biến dạng và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
Để phòng ngừa và kiểm soát tốt tình trạng vẹo ngón chân, người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như lệch ngón, bàn chân có biến dạng bất thường, hay cảm giác khó chịu khi đi lại. Nên lựa chọn giày dép phù hợp, thoải mái, hạn chế mang giày cao gót hoặc giày mũi nhọn trong thời gian dài. Đồng thời, cần chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa ngay khi nhận thấy ngón chân có dấu hiệu biến dạng hoặc xuất hiện khối sưng bất thường ở bàn chân để được đánh giá, tư vấn và điều trị phù hợp, phòng ngừa các biến chứng lâu dài, bảo vệ chức năng bàn chân và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Người dân gặp các vấn đề về sức khỏe vui lòng liên hệ:
Trung tâm Chấn thương chỉnh hình: 0210 6254135
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800888989 để được các chuyên gia của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trực tiếp tư vấn.
Tác giả: BSCKII Nguyễn Văn Bảy
Cộng sự: Mai Hoa
