Bị vỡ gan độ IV kèm tổn thương động mạch thận phải sau tai nạn giao thông, người bệnh 23 tuổi rơi vào tình trạng sốc mất máu nặng, nguy kịch, nguy cơ tử vong cao. Bằng sự phối hợp khẩn trương, chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa sâu, ứng dụng kỹ thuật can thiệp mạch hiện đại và hồi sức tích cực, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã kiểm soát tình trạng chảy máu, giúp người bệnh đã vượt qua giai đoạn nguy kịch và hồi phục tốt mà không cần thực hiện phẫu thuật mở.
Tai nạn tưởng chừng đơn giản, hậu quả chấn thương đặc biệt nghiêm trọng
Người bệnh đi xe máy tự ngã, đập mạnh vùng bụng vào chậu cây ven đường. Sau tai nạn, người bệnh vẫn tỉnh nhưng xuất hiện đau đầu, buồn nôn và đau bụng dữ dội. Sau khi được sơ cứu tại Trung tâm Y tế khu vực Yên Lập, người bệnh nhanh chóng được chuyển tuyến lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để cấp cứu và điều trị chuyên sâu.
Tại đây, người bệnh trong tình trạng đau bụng nhiều, mạch nhanh, huyết áp tụt – biểu hiện cảnh báo tình trạng mất máu nghiêm trọng. Trước diễn biến nguy hiểm, các bác sĩ tiến hành thăm khám, đánh giá tổn thương và chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não, ngực và bụng có tiêm thuốc cản quang nhằm xác định mức độ chấn thương.
Hình ảnh phim chụp CT cho thấy vỡ gan độ IV
Kết quả chụp CT bụng cho thấy người bệnh bị vỡ gan độ IV, có dấu hiệu chảy máu, kèm tổn thương động mạch thận phải gây chảy máu và hậu quả nhồi máu thận ở sau đoạn chảy máu. Người bệnh được chẩn đoán sốc mất máu do chấn thương bụng kín, vỡ gan độ IV và tổn thương động mạch thận phải sau tai nạn giao thông.
Nhận định đây là một ca chấn thương bụng kín rất phức tạp, người bệnh đối mặt với nguy cơ tử vong cao do mất máu cấp, cuộc hội chẩn liên chuyên khoa giữa Ngoại Tiêu hóa – Gan mật, Ngoại Thận – Tiết niệu và Điện quang can thiệp đã diễn ra khẩn trương. Thay vì tiến hành phẫu thuật mở ngay từ đầu, các bác sĩ thống nhất phương án ưu tiên điều trị bảo tồn bằng kỹ thuật can thiệp mạch cấp cứu nhằm kiểm soát nguồn chảy máu, hạn chế tối đa xâm lấn và bảo tồn tối đa các tạng bị tổn thương cho người bệnh trẻ tuổi. Phương án phẫu thuật mở vẫn được chuẩn bị để sẵn sàng trong tình huống can thiệp không đạt hiệu quả. Song song với đó, nguồn máu truyền cấp cứu 1400ml khối hồng cầu nhanh chóng được huy động để truyền bù cho người bệnh.
Can thiệp mạch cấp cứu cầm máu triệt để, xử trí đồng thời tổn thương gan và thận
Trong quá trình can thiệp, ê-kíp đã tiến hành thả coil để bít, cầm máu nhánh động mạch gan phải. Đối với tổn thương động mạch thận, sau khi hút huyết khối, các bác sĩ phát hiện thành động mạch bị tổn thương vỡ, rách và chảy máu. Trước tình huống phức tạp, ê-kíp đã linh hoạt chuyển sang sử dụng bít dù để cầm máu triệt để.
Ekip can thiệp cho người bệnh
TS.BS Trần Quang Lục – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp cho biết: Đây là ca can thiệp mạch vô cùng phức tạp do người bệnh đồng thời có tổn thương cùng lúc nhiều tạng. Việc xử trí đòi hỏi sự chính xác, linh hoạt và quyết đoán trong từng thao tác. Bít coil nhánh động mạch gan phải giúp cầm máu nhanh chóng điểm chảy máu hoạt động; đồng thời, việc chủ động chuyển hướng bít dù ngay khi phát hiện thành động mạch thận bị vỡ đã giúp kiểm soát triệt để tình trạng chảy máu, bảo tồn tối đa chức năng tạng mà không cần phải phẫu thuật mở.
Thành công của ca can thiệp không chỉ nằm ở việc cầm máu mà còn ở khả năng linh hoạt lựa chọn và điều chỉnh phương án xử trí phù hợp với từng tổn thương ngay trong quá trình thực hiện can thiệp, giúp cứu sống người bệnh trong tình trạng nguy kịch.
Hồi sức tích cực sát sao – Sức khỏe người bệnh hồi phục tốt sau can thiệp
Sau can thiệp, người bệnh được chuyển về khoa Hồi sức tích cực – Chống độc để tiếp tục theo dõi và điều trị. Người bệnh được truyền bổ sung thêm 500ml khối hồng cầu, đồng thời giám sát chặt chẽ các chỉ số sinh tồn và diễn biến lâm sàng.
Sau 6 giờ, kết quả chụp lại CT ổ bụng có tiêm thuốc cho thấy không còn điểm chảy máu hoạt động. Tuy nhiên, do lượng máu tích tụ trong ổ bụng còn nhiều gây tình trạng bụng chướng và đau tức nghiêm trọng, các bác sĩ đã tiến hành chọc dẫn lưu ra khoảng 1 lít máu đọng. Sau 2 ngày theo dõi, tình trạng chướng bụng cải thiện rõ rệt và người bệnh được rút ống dẫn lưu an toàn.
Bác sĩ Quyết Minh Phượng – Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc thăm khám cho người bệnh
TS.BS Hà Thị Bích Vân – Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc cho biết: Với những trường hợp chấn thương nặng gây sốc mất máu, việc kiểm soát chảy máu là rất quan trọng. Sau can thiệp, người bệnh vẫn cần được theo dõi sát về huyết động, diễn biến tổn thương các tạng, nguy cơ chảy máu tái phát và các biến chứng có thể xuất hiện. Hồi sức tích cực kịp thời, đánh giá liên tục và phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.
Người bệnh ổn định sau 20 ngày điều trị
Sau 20 ngày điều trị và chăm sóc tích cực, sức khỏe của người bệnh đã hồi phục ổn định: các chỉ số sinh tồn trong giới hạn bình thường, tim phổi tốt, bụng mềm, người bệnh có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường.
Từ một trường hợp chấn thương bụng kín nguy kịch, có nguy cơ tử vong do sốc mất máu, người bệnh đã hồi phục nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa các chuyên khoa, kỹ thuật can thiệp mạch và công tác hồi sức tích cực.
Kết quả điều trị tiếp tục cho thấy vai trò của việc phát hiện, đánh giá chính xác tổn thương và lựa chọn phương án can thiệp phù hợp trong cấp cứu chấn thương nặng. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho năng lực phối hợp liên chuyên khoa và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, đem lại cơ hội sống và chất lượng điều trị tốt hơn cho người bệnh, đặc biệt là các trường hợp chấn thương nặng, nguy kịch trên địa bàn Phú Thọ và các tỉnh lân cận.
Người dân khi gặp các vấn đề về sức khỏe cần được tư vấn vui lòng liên hệ:
Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc: 0210.6254.799
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800.888.989 để được tư vấn trực tiếp bởi các chuyên gia đầu ngành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: TS. BS Hà Thị Bích Vân, TS. BS Trần Quang Lục
Cộng sự: Trương Tĩnh
