Người bệnh nam, 55 tuổi mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, suy hô hấp đe dọa tính mạng. Trong tình huống người bệnh không đáp ứng với thở máy xâm nhập, các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã quyết định triển khai kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (VV-ECMO) để duy trì sự sống cho người bệnh. Sau 7 ngày điều trị tích cực, người bệnh được cai ECMO và đến ngày thứ 10 đã tỉnh táo, rút được ống nội khí quản, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hồi phục.
Cuộc chạy đua giành lại sự sống cho người bệnh cúm A nguy kịch
Người bệnh nam, 55 tuổi, có tiền sử khỏe mạnh, nhập viện trong tình trạng sốt, khó thở. Qua thăm khám và đánh giá, người bệnh được xác định mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, gây suy hô hấp cấp tính nguy kịch.
Tại thời điểm nhập viện, tình trạng suy hô hấp của người bệnh đã ở mức độ nghiêm trọng, khả năng trao đổi khí của phổi bị ảnh hưởng nặng nề, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Trước diễn biến nguy kịch, các bác sĩ đã khẩn trương tiến hành đặt ống nội khí quản, cho người bệnh thở máy xâm nhập nhằm hỗ trợ chức năng hô hấp. Tuy nhiên, dù đã được hỗ trợ hô hấp tích cực bằng máy thở, tình trạng suy hô hấp vẫn không cải thiện như mong đợi.
Đây là tình huống đặc biệt nghiêm trọng trong hồi sức tích cực. Khi phổi bị tổn thương nặng và không còn đáp ứng với các biện pháp hỗ trợ hô hấp thông thường, người bệnh có nguy cơ thiếu oxy kéo dài, ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan quan trọng và có thể dẫn đến tử vong.
Trước tình thế đó, các bác sĩ đã quyết định áp dụng kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể theo phương thức tĩnh mạch – tĩnh mạch (VV-ECMO). Đây là một kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, hỗ trợ chức năng trao đổi khí trong các trường hợp suy hô hấp cực kỳ nghiêm trọng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Việc triển khai ECMO đã tạo ra cơ hội quan trọng để duy trì quá trình cung cấp oxy cho cơ thể, đồng thời giúp phổi có thêm thời gian hồi phục sau những tổn thương nghiêm trọng do bệnh lý gây ra.
Phối hợp nhiều giải pháp chuyên sâu để kiểm soát bệnh và bảo vệ phổi
Để tối ưu hiệu quả điều trị, người bệnh được áp dụng đồng bộ các biện pháp hồi sức tích cực kết hợp với hỗ trợ hô hấp bằng VV-ECMO. Trọng tâm điều trị là duy trì chức năng các cơ quan, hỗ trợ phổi phục hồi, kiểm soát tình trạng nhiễm trùng và xử trí kịp thời các biến chứng cúm A có thể xuất hiện.
Trong suốt quá trình điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc Yêu Cầu, người bệnh được theo dõi chặt chẽ tình trạng hô hấp, tuần hoàn, thận và các dấu hiệu sinh tồn. Trên cơ sở đánh giá liên tục diễn biến lâm sàng và đáp ứng điều trị, các bác sĩ đã chủ động xây dựng và điều chỉnh các biện pháp điều trị, biện pháp hỗ trợ phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi để phổi và các cơ quan từng bước hồi phục, đạt được hiệu quả điều trị cao nhất.
ECMO – Kỹ thuật hồi sức chuyên sâu trong điều trị suy hô hấp nguy kịch
Người bệnh đang được điều trị bằng kỹ thuật tim phổi nhân tạo ECMO tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu
ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể, thường được gọi là kỹ thuật tim phổi nhân tạo.
Trong trường hợp người bệnh nói trên, các bác sĩ sử dụng phương thức VV-ECMO, có chức năng hỗ trợ trao đổi khí cho phổi khi phổi không còn đảm bảo được khả năng cung cấp oxy và đào thải carbon dioxide.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống là đưa máu từ cơ thể người bệnh ra ngoài thông qua hệ thống ống thông và dây dẫn chuyên dụng. Máu đi qua một màng trao đổi khí nhân tạo, tại đây carbon dioxide được loại bỏ và oxy được bổ sung, sau đó máu được đưa trở lại hệ tuần hoàn.
Nhờ đó, hệ thống ECMO có thể đảm nhận phần lớn chức năng trao đổi khí của phổi, giúp duy trì sự sống trong khi các bác sĩ tiếp tục điều trị nguyên nhân gây bệnh.
Đặc biệt, việc sử dụng VV-ECMO còn cho phép điều chỉnh chiến lược thở máy theo hướng bảo vệ phổi, hạn chế nguy cơ tổn thương phổi do áp lực và thể tích khí thở quá mức.
Tuy nhiên, ECMO không phải là phương pháp trực tiếp điều trị virus cúm A hay chữa lành tổn thương phổi. Đây là kỹ thuật hỗ trợ sự sống, tạo điều kiện để các phương pháp điều trị khác phát huy hiệu quả và giúp phổi có thời gian phục hồi.
ECMO cũng là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi hệ thống trang thiết bị hiện đại, đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu cùng quy trình theo dõi, chăm sóc chặt chẽ.
Trong quá trình điều trị ECMO, việc theo dõi chức năng hô hấp, tình trạng tuần hoàn, hoạt động của hệ thống trao đổi khí và kiểm soát các nguy cơ biến chứng như chảy máu, hình thành huyết khối hoặc nhiễm khuẩn có vai trò đặc biệt quan trọng.
Vì vậy, mỗi trường hợp triển khai ECMO thành công không chỉ phụ thuộc vào trang thiết bị mà còn đòi hỏi năng lực chuyên môn, kinh nghiệm lâm sàng và sự phối hợp của cả ê-kíp hồi sức tích cực.
Sau 7 ngày phải sử dụng ECMO, người bệnh từng bước vượt qua giai đoạn nguy kịch
Sau khi được thiết lập hệ thống VV-ECMO, người bệnh tiếp tục được điều trị và theo dõi tích cực tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu.
Đối với người bệnh suy hô hấp nặng phải sử dụng ECMO, quá trình hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương phổi, đáp ứng điều trị và diễn biến của các cơ quan trong cơ thể. Việc đánh giá khả năng giảm dần hỗ trợ ECMO phải được thực hiện thận trọng trên cơ sở tình trạng lâm sàng và các chỉ số trao đổi khí.
Sau 7 ngày điều trị, người bệnh đã có những chuyển biến tích cực. Chức năng hô hấp từng bước cải thiện, khả năng trao đổi khí của phổi phục hồi và được ngừng hỗ trợ ECMO.
Hình ảnh viêm phổi nặng biến chứng ARDS do cúm A trước và sau điều trị
Việc cai ECMO thành công sau 7 ngày là một dấu mốc quan trọng, cho thấy người bệnh đã vượt qua giai đoạn cần sự hỗ trợ của hệ thống trao đổi khí ngoài cơ thể.
Tuy nhiên, quá trình điều trị chưa dừng lại ở đó. Sau khi cai ECMO, người bệnh tiếp tục được theo dõi, hỗ trợ hô hấp và chăm sóc hồi sức nhằm bảo đảm chức năng phổi tiếp tục hồi phục ổn định.
Đến ngày điều trị thứ 10, tình trạng người bệnh tiếp tục tiến triển thuận lợi. Người bệnh tỉnh táo, chức năng hô hấp cải thiện và đủ điều kiện để rút ống nội khí quản.
Từ một người bệnh suy hô hấp nguy kịch, không đáp ứng với thở máy và phải phụ thuộc vào hệ thống ECMO để duy trì sự sống, đến thời điểm có thể cai ECMO và rút ống nội khí quản chỉ sau 10 ngày điều trị, đây là kết quả rất đáng ghi nhận.
Dù vẫn cần tiếp tục theo dõi, chăm sóc và phục hồi chức năng sau giai đoạn hồi sức, những chuyển biến này cho thấy người bệnh đã vượt qua một trong những thời điểm nguy hiểm nhất của bệnh.
BS.Đinh Văn Trung – Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu thăm khám cho người bệnh
Khẳng định năng lực triển khai kỹ thuật hồi sức chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
Thành công trong điều trị trường hợp cúm A biến chứng suy hô hấp nguy kịch nói trên một lần nữa cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu trong việc cứu sống những người bệnh nặng.
Đặc biệt, việc triển khai ECMO có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh nguy kịch được hồi sức chuyên sâu tại cơ sở điều trị, hạn chế những khó khăn và nguy cơ có thể phát sinh khi phải chuyển tuyến trong tình trạng không ổn định.
Kết quả điều trị là sự kết hợp giữa việc đánh giá đúng mức độ nguy kịch, đưa ra quyết định can thiệp phù hợp, triển khai kỹ thuật chuyên sâu và duy trì công tác theo dõi, chăm sóc người bệnh liên tục.
Đằng sau sự hồi phục của người bệnh là những nỗ lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế, những người trực tiếp điều trị, chăm sóc và theo dõi các biện pháp hỗ trợ sự sống trong suốt giai đoạn nguy kịch cho đến khi người bệnh dần ổn định và hồi phục sức khỏe.
Đây cũng là động lực để đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu nói riêng và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ nói chung tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, phát triển các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, hiện đại, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng điều trị và mang lại thêm cơ hội sống cho những người bệnh mắc bệnh hiểm nghèo.
Tác giả: BS. Đinh Văn Trung
Cộng sự: Thu Vân
