Trong những ngày gần đây, Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp người bệnh cao tuổi bị nhồi máu não cấp do tắc các mạch máu lớn. Nhiều người bệnh nhập viện trong tình trạng nặng, thậm chí hôn mê, liệt nửa người. Sau khi được đánh giá nhanh chóng, cấp cứu trong giờ vàng và can thiệp lấy huyết khối kịp thời, tình trạng người bệnh đã có những cải thiện tích cực, mở ra cơ hội hồi phục cho người bệnh ngay cả khi tuổi đã cao, bệnh cảnh nặng.
Người bệnh 87 tuổi tắc động mạch thân nền, hôn mê
Người bệnh 87 tuổi, trú tại tỉnh Tuyên Quang được chuyển đến Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trong tình trạng đặc biệt nguy kịch.
Trước đó, người bệnh được điều trị nhồi máu não cấp và đã được thực hiện tiêu huyết khối tại Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc, tình trạng sau điều trị có cải thiện.
Tuy nhiên, vào khoảng 14 giờ, người bệnh đột ngột xuất hiện ý thức chậm hơn. Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não phát hiện tình trạng tắc động mạch thân nền – một dạng đột quỵ đặc biệt nguy hiểm, có thể nhanh chóng dẫn đến hôn mê, suy hô hấp và đe dọa tính mạng. Người bệnh được đặt ống nội khí quản, thở máy và khẩn cấp chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trong tình trạng hôn mê, Glasgow 8 điểm.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tại Trung tâm Đột quỵ đã tiến hành can thiệp lấy huyết khối cơ học. Sau can thiệp, người bệnh đã được tái thông hoàn toàn mạch máu bị tắc, đạt TICI 3.
Sau can thiệp, người bệnh được chuyển về khoa tiếp tục hồi sức và điều trị. Đến nay, ý thức đã cải thiện lên Glasgow 12 điểm, không ghi nhận liệt khu trú, huyết động ổn định.
Người bệnh 71 tuổi đột ngột tê bì nửa người, méo miệng, nói khó
Một trường hợp khác là người bệnh nam 71 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và duy trì thuốc theo đơn.
Khoảng 5 giờ trước khi đến Trung tâm Đột quỵ, người bệnh đột ngột xuất hiện tê bì nửa người bên trái, méo miệng, nói khó. Người bệnh được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc và nhanh chóng chuyển đến Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để tiếp tục cấp cứu.
Khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng lơ mơ, Glasgow 13 điểm, nói khó, liệt nửa người trái với cơ lực chỉ 1/5.
Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não xác định tình trạng nhồi máu não cấp do tắc động mạch não giữa đoạn M1. Nhận định đây là trường hợp tắc mạch máu lớn cần được tái thông khẩn cấp, các bác sĩ Trung tâm Đột quỵ nhanh chóng chỉ định và tiến hành can thiệp lấy huyết khối cơ học.
Sau can thiệp, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: tỉnh táo, Glasgow 15 điểm, giảm nói khó, cơ lực nửa người bị liệt cải thiện lên 4/5 và đang tiếp tục được theo dõi, điều trị tại Trung tâm Đột quỵ.
Người bệnh 101 tuổi được cấp cứu trong giờ vàng, tái thông hoàn toàn động mạch não giữa
Đáng chú ý là trường hợp người bệnh nữ 101 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, Parkinson và suy tim, đang được điều trị thuốc thường xuyên tại nhà.
Khoảng 2 giờ trước khi vào viện, người bệnh đột ngột xuất hiện nói khó, liệt nửa người bên phải. Gia đình đã nhanh chóng đưa người bệnh đến Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê. Tại đây, người bệnh được tiến hành điều trị tiêu sợi huyết ngay trong những giờ đầu khởi phát triệu chứng.
Sau đó, người bệnh được chuyển đến Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ trong tình trạng lơ mơ, thất ngôn, Glasgow 11 điểm, liệt nửa người với cơ lực 1/5, điểm NIHSS 16.
Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não cho thấy người bệnh bị nhồi máu não do tắc đoạn M1 động mạch não giữa bên trái. Nhận định người bệnh vẫn đang trong khoảng thời gian vàng, các bác sĩ Trung tâm Đột quỵ đã nhanh chóng chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học.
Người bệnh được can thiệp chỉ khoảng 2,5 giờ sau khi khởi phát triệu chứng. Kết quả, động mạch não giữa bên trái được tái thông hoàn toàn, đạt TICI 3.
Sau can thiệp, tình trạng người bệnh có những cải thiện tích cực. Đến ngày điều trị thứ hai, ý thức người bệnh tốt hơn, Glasgow 13 điểm, cơ lực cải thiện khoảng 3–4/5 và tình trạng huyết động cơ bản ổn định. Hiện tại, người bệnh tiếp tục được theo dõi và tập phục hồi chức năng.
Đột quỵ ở người cao tuổi: tuổi cao không đồng nghĩa với việc không còn cơ hội điều trị
Ba trường hợp kể trên, đặc biệt là người bệnh 101 tuổi, có thể thấy tuổi cao không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc không còn cơ hội điều trị; khi người bệnh còn chỉ định và có cơ hội đáp ứng, việc can thiệp kịp thời có thể mang lại kết quả tốt.
Với sự phát triển của các phương pháp điều trị hiện nay, người bệnh đột quỵ có thể được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối cơ học khi có chỉ định phù hợp. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hàng đầu vẫn là thời gian.
Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như:
- Méo miệng, nhân trung lệch.
- Nói khó, nói ngọng hoặc không nói được.
- Yếu, tê bì hoặc liệt tay chân, đặc biệt ở một bên cơ thể.
- Đột ngột lú lẫn, giảm ý thức hoặc hôn mê.
- Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, đi lại khó khăn.
Người thân cần nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu, điều trị đột quỵ.
Mỗi phút trôi qua đều có thể làm mất đi cơ hội hồi phục. Việc đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm sẽ càng tăng cơ hội được điều trị trong giờ vàng, giảm nguy cơ tử vong và hạn chế những di chứng nặng nề do đột quỵ gây ra.
Để được tư vấn và hỗ trợ cấp cứu kịp thời, người dân có thể liên hệ Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ qua số điện thoại 0210 655 2288.
Hoặc Tổng đài Tư vấn khám chữa bệnh (24/7 miễn phí cước cuộc gọi): 1800 888 989 để được tư vấn bởi chuyên gia đầu ngành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: Hoàng Bỉnh Khiêm
Cộng sự
