Dị dạng lồng ngực là khiếm khuyết trong quá trình hình thành xương ức, xương và các sụn sườn. Các loại dị dạng lồng ngực thường gặp như ngực lõm (thường gặp), ngực ức gà (ít gặp, là tình trạng toàn bộ ngực trước gồ ra trước như ức gà), hở xương ức (hiếm gặp, là bệnh lý khuyết hỏng 1 phần xương ức, thường ở vùng cán ức). Người bệnh được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật NUSS hoặc phẫu thuật Abramson.
Phẫu thuật NUSS là một phương pháp hiện đại và ít xâm lấn được sử dụng để điều trị dị dạng lồng ngực lõm. Kỹ thuật này giúp nâng ngực bằng cách đưa một thanh kim loại cong vào phía sau xương ức để điều chỉnh hình dạng lồng ngực.
Hình ảnh người bệnh lõm lồng ngực trước và sau khi phẫu thuật đặt thanh đỡ (Phẫu thuật NUSS)
Phẫu thuật Abramson (còn gọi là “Reverse Nuss Procedure”) là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn điều trị lồi ngực bẩm sinh (pectus carinatum). Trong kỹ thuật này, một thanh kim loại được đặt phía trước xương ức và cố định vào hai bên thành ngực nhằm tạo lực ép liên tục đưa thành ngực về vị trí bình thường.
Hình ảnh người bệnh lồi ngực trước và sau phẫu thuật Abramson
Đây là những can thiệp ngoại khoa an toàn. Tuy nhiên, việc theo dõi và chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả điều trị và phục hồi toàn diện cho người bệnh. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn theo dõi và chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật bằng phương pháp NUSS hoặc Abramson một cách an toàn, hiệu quả.
Giai đoạn ngay sau phẫu thuật
Ngay sau khi kết thúc ca phẫu thuật, người bệnh được chuyển đến khu chăm sóc sau gây mê để theo dõi. Tại đây, nhân viên y tế sẽ theo dõi sát các chỉ số sinh tồn nhằm đảm bảo người bệnh ổn định hoàn toàn trước khi chuyển về phòng bệnh thường.
Thường chỉ sau vài giờ, nếu không có biến chứng, người bệnh sẽ được chuyển về khoa điều trị thông thường để tiếp tục theo dõi và chăm sóc sau điều trị.
Thời gian nằm viện
Người bệnh được BSCKI Trương Văn Hải kiểm tra, đánh giá mức độ đau và hướng dẫn theo dõi sau phẫu thuật
Thông thường, người bệnh sẽ nằm viện khoảng 1 tuần. Trong suốt thời gian này, các nhân viên y tế sẽ đánh giá mức độ đau, sử dụng các biện pháp giảm đau phù hợp, đồng thời hướng dẫn người bệnh cách chăm sóc vết mổ – thường rất nhỏ và lành nhanh, cũng như các bài tập phục hồi hô hấp như thở sâu, tập thở có kiểm soát.
Từ 1 đến 4 tuần sau phẫu thuật
Trước khi xuất viện, người bệnh sẽ được cung cấp đầy đủ thông tin về những hạn chế vận động và cách chăm sóc tại nhà. Trong vòng 1 tháng đầu tiên, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ dẫn từ bác sĩ phẫu thuật.
Người bệnh cần tránh các hoạt động thể chất quá sức, không tự ý vận động mạnh hoặc mang vác nặng. Việc tái khám theo chỉ định của bác sĩ trong giai đoạn này là cần thiết để đánh giá tiến triển và điều chỉnh hướng dẫn chăm sóc nếu cần.
Từ 4 đến 6 tuần sau phẫu thuật
Ở giai đoạn này, đa số người bệnh có thể trở lại với các sinh hoạt thường ngày, tuy nhiên vẫn cần duy trì các hướng dẫn chăm sóc đặc biệt:
- Thực hiện bài tập hít thở sâu hai lần mỗi ngày vào buổi sáng và tối.
- Đi bộ nhẹ nhàng, đều đặn để hỗ trợ phục hồi hô hấp và tuần hoàn.
- Tránh mọi động tác cúi người, vặn mình hoặc khom lưng.
- Duy trì tư thế lưng thẳng khi đi đứng, ngồi hoặc nằm.
Các hoạt động cần tránh bao gồm: thể thao đối kháng, vận động cường độ cao hoặc đột ngột thay đổi tư thế mạnh.
Từ 6 đến 12 tuần sau phẫu thuật
Sau 6 đến 12 tuần, người bệnh có thể trở lại các hoạt động bình thường và có thể bắt đầu chơi một số môn thể thao không đối kháng. Sau 2 tháng, người bệnh có thể nâng vật nặng vừa sức và trở lại sân tập hoặc bể bơi sau 3 tháng.
Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy chức năng tim phổi có thể cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật NUSS, tuy nhiên mỗi người có một mức độ đáp ứng khác nhau. Điều quan trọng là người bệnh cần theo dõi sát sao các dấu hiệu cơ thể và thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ.
3 tháng sau phẫu thuật
Sau 3 tháng, người bệnh có thể quay lại với nhịp sống bình thường. Tuy nhiên, cần duy trì thói quen sống lành mạnh và duy trì các hoạt động phù hợp để hỗ trợ lồng ngực ổn định. Người bệnh có thể tham gia một số hình thức vận động và tập luyện cơ ngực để giúp cải thiện thể trạng và giữ cho cấu trúc lồng ngực phát triển tốt.
Tháo bỏ thanh đỡ
Việc tháo bỏ thanh đỡ kim loại sẽ được bác sĩ cân nhắc thực hiện sau khoảng 2–3 năm, khi lồng ngực đã ổn định hoàn toàn. Đây là một thủ thuật đơn giản hơn nhiều so với mổ đặt thanh, thường chỉ cần nằm viện ít ngày và hồi phục nhanh.
Quá trình chăm sóc sau phẫu thuật đặt thanh đỡ là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị và chất lượng sống lâu dài của người bệnh. Tuân thủ nghiêm túc hướng dẫn của bác sĩ, theo dõi sát các dấu hiệu bất thường và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục, tự tin với diện mạo mới và thể lực được cải thiện.
Nếu bạn hoặc người thân có tình trạng dị dạng lồng ngực, hãy liện hệ với khoa Phẫu thuật tim mạch – Lồng ngực theo số 02106517666
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800888989 để được tư vấn trực tiếp bởi các chuyên gia đầu ngành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: BSCKI Trương Văn Hải
Cộng sự: Trương Tĩnh
