Tự ý sử dụng thuốc nam chữa bệnh theo truyền miệng mà không có sự giám sát của người làm chuyên môn hoặc sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là gan, thận – bộ phận đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa và thải độc của cơ thể. Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã điều trị cho người bệnh 45 tuổi bị đợt cấp suy gan mạn, tổn thương gan sau 1 tuần liên tục sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc để chữa bệnh.
Mệt mỏi, vàng da tăng nhanh sau 1 tuần uống thuốc nam không rõ nguồn gốc
Người bệnh B.M.Đ, 45 tuổi ở Sông Lô, Phú Thọ, có tiền sử đái tháo đường, xơ gan. Thời gian gần đây, người bệnh cảm thấy mệt mỏi nên đã tự tìm mua thuốc nam không rõ nguồn gốc về sử dụng.
Sau khoảng một tuần liên tục uống số thuốc nam không rõ nguồn gốc ở trên, người bệnh bắt đầu xuất hiện tình trạng vàng da tăng dần, mệt mỏi, ăn kém, nước tiểu sẫm màu. Nhận thấy tình trạng sức khỏe bất thường, người bệnh đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để thăm khám.
Tổn thương gan nghiêm trọng, chức năng gan suy giảm
Tại Bệnh viện, người bệnh được các bác sĩ thăm khám, thực hiện xét nghiệm máu, siêu âm và chụp cắt lớp vi tính ổ bụng nhằm đánh giá tình trạng gan, mật và các cơ quan liên quan.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số vàng da (Bilirubin toàn phần) 712,4 µmol/L, cao gấp 42 lần giới hạn bình thường. Men gan cũng tăng cao hơn 6 lần so với mức bình thường.
Người bệnh được chẩn đoán đợt cấp suy gan mạn, tổn thương gan nghi do thuốc nam, xơ gan Child C và đái tháo đường tuyp 2. Đây là trường hợp có nguy cơ diễn biến nặng bởi tình trạng tổn thương gan xảy ra trên nền bệnh gan mạn tính.
Điều trị tổn thương gan và theo dõi sát tại bệnh viện
Người bệnh được các bác sĩ khoa Nội Hô hấp – Tiêu hoá điều trị và theo dõi sát diễn biến vàng da, tình trạng ăn uống, mức độ mệt mỏi, nước tiểu, tình trạng chức năng gan cũng như toàn trạng.
Đồng thời, thực hiện các xét nghiệm liên quan đến chức năng gan và các xét nghiệm cần thiết nhằm tìm kiếm, loại trừ các nguyên nhân khác có thể gây tổn thương gan.
Sau 9 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của người bệnh đã dần cải thiện, đỡ vàng da, ăn uống khá hơn, giảm mệt mỏi, nước tiểu còn vàng nhẹ. Sau khi đánh giá tình trạng lâm sàng, người bệnh được cho ra viện, tiếp tục sử dụng thuốc theo đơn và tái khám theo lịch hẹn sau 04 tuần.
Nguy cơ tổn thương gan khi uống thuốc nam không rõ nguồn gốc
Nhiều người có tâm lý cho rằng thuốc có nguồn gốc từ thảo dược là “tự nhiên” nên an toàn và không gây tác dụng phụ. Tuy nhiên, một số loại thuốc nam không rõ nguồn gốc, thành phần và chất lượng có thể tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho gan.
Bên cạnh bản thân dược liệu, nguy cơ còn có thể đến từ quá trình thu hái, bảo quản, chế biến không bảo đảm hoặc việc sản phẩm bị pha trộn các thành phần khác không được công bố.
Khi các chất này được đưa vào cơ thể, gan phải thực hiện quá trình chuyển hóa. Nếu khả năng chuyển hóa và thải độc của gan bị quá tải hoặc tế bào gan bị tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tổn thương gan do thuốc, thậm chí dẫn đến suy gan.
Dấu hiệu cảnh báo tổn thương gan cần lưu ý
BSNT Trần Văn Sơn – Khoa Nội Hô hấp – Tiêu hóa cho biết: người dân không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn hoặc đau tức vùng hạ sườn phải.
Các triệu chứng này có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau, trong đó có các bệnh lý liên quan đến gan và đường mật. Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, làm xét nghiệm và xác định nguyên nhân thay vì tự mua thuốc điều trị tại nhà.
Bác sĩ khuyến cáo phòng ngừa tổn thương gan
Để hạn chế nguy cơ tổn thương gan, BSNT Trần Văn Sơn khuyến cáo người dân:
– Không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc đông y hoặc các sản phẩm “gia truyền” không rõ nguồn gốc, thành phần và chất lượng.
– Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hoặc sử dụng thuốc khi chưa được bác sĩ tư vấn.
– Người đang điều trị các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh gan… cần tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị và tái khám định kỳ.
– Khi xuất hiện vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, chán ăn hoặc các biểu hiện bất thường khác, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
– Không nên tự ý ngừng thuốc điều trị bệnh nền để chuyển sang sử dụng thuốc nam hoặc các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng.
Tổn thương gan có thể diễn biến âm thầm hoặc nhanh chóng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt ở những người đã có bệnh lý gan từ trước. Vì vậy, việc sử dụng thuốc đúng chỉ định, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và thăm khám sớm khi xuất hiện dấu hiệu bất thường là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ chức năng gan và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Người bệnh gặp các vấn đề sức khỏe, đặc biệt là các bệnh lý về hô hấp, tiêu hóa vui lòng liên hệ:
Khoa Nội Hô hấp – Tiêu hóa: 0210.6254.070
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800.888.989 để được tư vấn trực tiếp bởi các chuyên gia đầu ngành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tác giả: BSNT Trần Văn Sơn
Cộng sự: Trương Tĩnh
