Người bệnh nam, 67 tuổi được đưa vào Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cấp cứu sau khi xuất hiện cơn co giật tay kèm mất ý thức đột ngột kéo dài khoảng 5 phút.
Được biết, người bệnh có tiền sử nhồi máu não cũ vùng thái dương cách đây 1 năm, các bác sĩ đã nhanh chóng triển khai quy trình tầm soát các biến chứng thần kinh sau đột quỵ nhằm xác định nguyên nhân và phương pháp điều trị.
Người bệnh được chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não để loại trừ khả năng xuất huyết não hoặc nhồi máu não tái phát. Kết quả không ghi nhận tổn thương não mới.
Hình ảnh tổn thương cũ đã dịch hoá, có dải lắng đọng hemosiderin thuỳ thái dương trái
Tuy nhiên, kết quả đo điện não đồ (EEG) lại phát hiện các hoạt động kịch phát dạng sóng nhọn khu trú tại vùng thái dương – vị trí từng có ổ tổn thương cũ do đột quỵ trước đây. Từ các kết quả thăm khám và cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị động kinh sau đột quỵ.
Hình ảnh điện não đồ (EEG) phát hiện các các hoạt động nhọn kịch phát đồng thì 2 bán cầu
Sau khi các bác sĩ chẩn đoán xác định: động kinh toàn thể co giật sau đột quỵ , đã đưa ra phác đồ điều trị dùng nhóm thuốc kháng động kinh để dự phòng tái phát . Sau điều trị, tình trạng người bệnh đã ổn định, tỉnh táo và không xuất hiện thêm cơn co giật trong quá trình theo dõi.
BSCKI Đinh Thị Thanh thăm khám cho người bệnh
Vì sao nhồi máu não tại vùng thái dương dễ gây động kinh?
Vùng thái dương là khu vực có ngưỡng co giật thấp. Sau đột quỵ, các tế bào não tại đây có thể bị sẹo hóa, hình thành các “ổ phát nhịp” bất thường. Khi các xung điện bất thường lan rộng, người bệnh có thể xuất hiện co giật và mất ý thức dù không có tổn thương não mới.
Động kinh sau đột quỵ được chia thành hai nhóm chính gồm động kinh sớm và động kinh muộn, tùy theo thời điểm xuất hiện cơn động kinh sau tai biến mạch máu não.
Động kinh sớm sau đột quỵ
Động kinh sớm thường xuất hiện trong vòng 7 ngày đầu sau đột quỵ, thậm chí có thể xảy ra ngay trong 24 – 48 giờ đầu tiên.
Các cơn động kinh ở giai đoạn này thường liên quan đến tổn thương não cấp tính như phù não, xuất huyết hoặc rối loạn điện giải. Người bệnh có thể xuất hiện co giật cục bộ hoặc co giật toàn thể.
Theo ghi nhận, tỷ lệ động kinh sớm sau đột quỵ dao động từ 2% đến 20%, phụ thuộc vào loại đột quỵ và vị trí tổn thương não. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Tổn thương trực tiếp vùng não bị đột quỵ
- Phù não, phản ứng viêm
- Thay đổi các chất dẫn truyền thần kinh
- Tăng huyết áp, rối loạn đường huyết hoặc nhiễm trùng đi kèm
Động kinh muộn sau đột quỵ
Động kinh muộn thường xuất hiện sau 7 ngày kể từ thời điểm đột quỵ, có thể xảy ra sau vài tuần, vài tháng hoặc nhiều năm.
Khác với động kinh sớm, động kinh muộn chủ yếu liên quan đến những thay đổi cấu trúc vĩnh viễn tại não như sẹo não (gliosis) hoặc nang hoại tử. Các tổn thương này tạo nên những ổ kích thích bất thường, làm tăng nguy cơ phát sinh cơn động kinh.
Các cơn động kinh muộn có thể ở dạng cục bộ hoặc toàn thể hóa. Tỷ lệ xuất hiện ở nhóm nguy cơ cao có thể lên tới 30% hoặc hơn.
Cơn động kinh xảy ra đột ngột, bệnh nhân có thể mất ý thức, không nhận biết được sự việc trong cơn xảy ra nên tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây nguy hiểm trong quá trình làm việc ví dụ như đang lái xe bệnh nhân không thể xử lý tình huống hoặc đang nấu ăn có thể gây bỏng, hay đi lại có thể ngã gây chấn thương như chấn thương phần mềm, chấn thương sọ não …
Những nguy cơ tiềm ẩn và khuyến cáo từ bác sĩ
Theo BSCKI Đinh Thị Thanh – Khoa Điều trị Thần kinh – Đột quỵ bán cấp: Động kinh sau đột quỵ nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách có thể gây ra nhiều hậu quả như suy giảm trí nhớ, rối loạn tâm lý, trầm cảm và tăng nguy cơ chấn thương do té ngã trong cơn co giật. Qua đó bác sĩ khuyến cáo, để hạn chế nguy cơ tái phát cơn động kinh sau đột quỵ, người bệnh cần lưu ý:
- Tuân thủ điều trị: Không tự ý ngưng thuốc kháng động kinh hoặc thuốc điều trị tăng huyết áp khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Theo dõi sức khoẻ định kỳ: Tái khám đúng hẹn, theo dõi các dấu hiệu bất thường như mất ý thức thoáng qua, giật cơ cục bộ… để được điều chỉnh thuốc kịp thời.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Tránh thức khuya, căng thẳng kéo dài và hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia – những yếu tố có thể kích hoạt cơn co giật.
- Đảm bảo an toàn cho người bệnh: Người có tiền sử động kinh không nên tự lái xe hoặc ở một mình tại những khu vực nguy hiểm nhằm phòng ngừa tai nạn khi cơn co giật xảy ra đột ngột.
Người bệnh và gia đình không nên chủ quan với các cơn co giật xuất hiện sau đột quỵ. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi lâu dài có vai trò quan trọng trong bảo vệ chức năng não bộ và giảm nguy cơ biến chứng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như co giật, mất ý thức, méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc rối loạn ngôn ngữ sau đột quỵ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Liên hệ ngay Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. SĐT: 0210 655 228
Hoặc Tổng đài tư vấn khám chữa bệnh (miễn phí cước cuộc gọi): 1800 888 989 để được các chuyên gia đầu ngành của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ tư vấn và hỗ trợ.
Tác giả: BSCKI Đinh Thị Thanh
