Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh sán dây.

Facebook
Twitter
()

Ngày 16/05/2022 Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1202/QĐ – BYT V/v Ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh sán dây. Theo đó:

1.ĐẠI CƯƠNG

Bệnh sán dây (taeniasis) là một bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người do tập quán ăn thịt lợn, thịt bò chưa nấu chín bị nhiễm ấu trùng sán. Bệnh sán dây phân bố ở nhiều nước có điều kiện kinh tế khó khăn, điều kiện vệ sinh môi trường thấp kém thuộc khu vực Châu Phi, Mỹ Latin, Đông Nam Á… trong đó có Việt Nam.

1.1. Tác nhân

Bệnh sán dây là do các loài sán dây trưởng thành gồm sán dây lợn (Taenia solium), sán dây bò (Taenia saginata), và sán dây Châu Á (Taenia asiatica) ký sinh trong ruột gây nên.

1.2. Nguồn bệnh

Trâu, bò, lợn mang ấu trùng sán dây.

1.3. Tính cảm nhiễm và miễn dịch

Người ở tất cả các lứa tuổi và cả hai giới đều có khả năng mắc bệnh sán dây. Kháng thể đặc hiệu có thể xuất hiện 3-4 tuần sau khi nhiễm và tồn tại trong thời gian ngắn.

1.4 Chu kỳ

0 49

  1. Sán dây trưởng thành dạng lưỡng tính sống ký sinh trong ruột người. Đốt sán rụng tự bò ra hoặc theo phân ra ngoài môi trường bị phân hủy giải phóng trứng. Đây là giai đoạn chẩn đoán.
  2. Trâu, bò, lợn ăn phải trứng và đốt sán dây phát tán trong môi trường hoặc ăn phận người có trứng sán dây.
  3. Trứng vào dạ dày và ruột (của trâu, bò, lợn), nở ra ấu trùng; ấu trùng chui qua thành ống tiêu hóa vào máu và tới các cơ vẫn tạo kén ở đó.
  4. Người ăn phải thịt lợn, trâu, bò có nang ấu trùng còn sống thì ấu trùng sán dây vào ruột nở ra con sán dây trưởng thành. Đây là giai đoạn nhiễm. Trường hợp người nuốt phải trứng sán dây lợn sẽ phát triển thành bệnh ấu trùng sán lợn.
  5. Lúc mới nở sán dây chỉ có đầu và một đoạn cổ.
  6. Sán lớn lên và phát triển bằng cách nẩy chồi, sinh đốt mới từ đốt cổ và sán dài dần ra, sống ở ruột non. Chiều dài của sán trưởng thành thường là 5m hoặc thấp hơn đối với T. saginata (tuy nhiên nó có thể lên đến 25m) và 2 đến 7m đối với T. solium.

2.TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

2.1. Triệu chứng lâm sàng

Bệnh thường có triệu chứng không điển hình như:

– Đau bụng là triệu chứng thường gặp: Đau âm ỉ vùng quanh rốn.

– Buồn nôn, nôn khan.

– Rối loạn tiêu hóa: Táo bón hoặc tiêu chảy.

– Thỉnh thoảng thấy đốt sán bò ra hậu môn hoặc theo phân ra ngoài.

2.2. Cận lâm sàng co

– Xét nghiệư phân: Tìm trứng sán dây.

bằng phương pháp soi tươi xác định đốt sán dây: Mẫu bệnh phẩm lấy trong phân hoặc ở hậu môn tự bò ra nghi ngờ đốt sán dây.

– Xét nghiệm máu:

Công thức máu, trong đó bạch cầu ái toàn có thể tăng. + ELISA phát hiện kháng thể kháng nguyên sán dây.

+ Xét nghiệm sinh học phân tử xác định loài sán dây.

3.CHẨN ĐOÁN

3.1. Trường hợp bệnh nghi ngờ

– Tiền sử: Bệnh nhân có tiền sử ăn thịt bò, thịt lợn chưa nấu chín.

– Lâm sàng: Có một trong các triệu chứng lâm sàng như trên.

3.2. Trường hợp bệnh xác định

Là trường hợp bệnh nghi ngờ kèm theo một trong các xét nghiệm sau:

– Xét nghiệm phân: Tìm thấy trứng sán dây hoặc;

– Xét nghiệm bằng phương pháp soi tươi xác định đốt sán dây: thấy đốt sán dây. 3.3. Chẩn đoán phân biệt

Rối loạn tiêu hoá do các nguyên nhân khác.

4.ĐIỀU TRỊ

4.1. Nguyên tắc điều trị

Dùng thuốc đặc hiệu tiêu diệt hoặc làm tê liệt sán dây và điều trị triệu chứng kèm theo.

 4.2. Điều trị đặc hiệu:

Sử dụng các thuốc theo thứ tự ưu tiên sau 4.2.1. Praziquantel

– Liều dùng: Liều duy nhất 10 -15 mg/kg, uống xa bữa ăn.

– Tác dụng không mong muốn: Chóng mặt, nhức đầu, ngủ gà, buồn nôn, khó chịu hạ vị, mẩn ngứa và có thể sốt, các triệu chứng ở mức độ nhẹ, nhanh hết, và thường không phải can thiệp gì.

– Chống chỉ định: + Phụ nữ có thai 3 tháng đầu.

+ Đang nhiễm trùng cấp tính hoặc suy gan, suy thận hoặc rối loạn tâm thần. + Dị ứng với praziquantel. – Chú ý khi uống thuốc

+ Phụ nữ đang cho con bú: Không cho con bú trong vòng 72 giờ sau khi uống thuốc.

4.3. Điều trị triệu chứng

Tùy theo biểu hiện triệu chứng lâm sàng để chỉ định các thuốc điều trị phù hợp.

– Đau bụngChống co thắt cơ trơn

– Chống táo bón.

– Thuốc hỗ trợ: Men tiêu hóa, vitamin tổng hợp.

5.TIÊU CHUẨN KHỎI BỆNH

– Sau 1 tháng điều trị: Soi phân không còn trứng sán dây hoặc không còn thấy đốt ra ngoài theo phân hoặc tự bò ra theo đường hậu môn.

– Nếu sau 1 tháng xét nghiệm phân còn trứng hoặc còn đốt sán dây lặp lại điều trị lần 2 với liều như trên.

6.PHÒNG BỆNH

– Tuyên truyền giáo dục sức khỏe: tuyên truyền cho người dân về tác hại và đường lây truyền của bệnh sán dây và bệnh ấu trùng sán dây lợn để chủ động phòng chống bệnh.

Vệ sinh phòng bệnh: vệ sinh cá nhân, không ăn thịt bò/lợn tái hoặc chưa nấu chín; thực hiện ăn chín, uống chín, ăn rau sống phải rửa sạch dưới vòi nước.

– Quản lý và xử lý nguồn nhân tươi hợp lý, tránh reo rắc mầm bệnh ra môi tường.

– Phát hiện và tẩy sán trưởng thành sớm nếu bị nhiễm bệnh nhất là nhiễm sán dây lợn Taenia solium để đề phòng bị bệnh ấu trùng sán dây lợn theo cơ chế tự nhiễm.

Hãy để lại đánh giá của bạn !

Click vào ngôi sao để đánh giá

Số đánh giá trung bình / 5. Lượt đánh giá:

Chưa có người đánh giá bài viết. Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết này

Khi bạn thấy bài viết này hữu ích ...

Theo dõi chúng tôi trên các trang mạng xã hội

Chúng tôi rất tiếc vì bài đăng này không hữu ích cho bạn!

Hãy để chúng tôi cải thiện bài đăng này!

Hãy cho chúng tôi biết cách chúng tôi có thể cải thiện bài đăng này?

Viết một bình luận

Bài viết liên quan

Dịch vụ từ bệnh viện

Những điều phái nữ cần biết khi phẫu thuật nâng ngực giúp tăng kích thước vòng 1

Bất cứ ai trong phái nữ cũng mong muốn sở hữu một vòng 1 căng tròn, nhưng không phải ai cũng có được vẻ đẹp tự nhiên này. Vì thế, họ thường lựa chọn phẫu thuật nâng ngực để có được vóc dáng như mong muốn. Và cũng giống như các thủ thuật xâm lấn khác, phẫu thuật nâng ngực cũng có nhiều rủi ro và nguy hiểm.

Đọc thêm

Phẫu thuật thẩm mỹ mũi – 6 điều cần biết

Mũi là trung tâm của khuôn mặt. Một chiếc mũi đẹp tự nhiên, duyên dáng với đường nét thanh thoát, giúp làm nổi bật gương mặt là mơ ước của tất cả phái đẹp. Phẫu thuật thẩm mỹ mũi hiện nay với nhiều phương pháp hiện đại giúp chị em có thể sở hữu chiếc mũi đẹp như mong muốn của mình.

Đọc thêm
Phẫu thuật thẩm mỹ vùng kín

Phẫu thuật thẩm mỹ “Vùng kín” – Những điều cần biết

Thời gian, tuổi tác, sinh đẻ…dần khiến cho nhan sắc, bao gồm cả vùng kín của chị em bị ảnh hưởng không nhỏ. Phẫu thuật thẩm mỹ vùng kín ra đời như một giải pháp giúp chị em tự tin, quyến rũ, cải thiện đời sống tình dục, bảo vệ hạnh phúc gia đình và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đọc thêm
ĐẶT KHÁM TRỰC TUYẾN